SULAMA TEKNİKERİ ,MESLEĞİ VE ÖZELLİKLERİ

Sulama Teknikeri Mesleği ve Özellikleri
Kamuya ve özel sektöre ait kuruluşların yeşil alan düzenlemelerine, fidanlık ve seralara otomatik sulama projeleri yapan ve uygulayan kişidir.
GÖREVLER
- Sulanacak alanın sulama projesini ve keşfini hazırlar,
- Sulama projesine uygun malzemeleri belirler,
- Projeye uygun malzemenin satın alınmasını sağlar,
- Sulama projesine uygun malzemeleri sulama alanına uygular ve deneme çalışması yapar,
- Uygulanan projede meydana gelen arıza ve sorunları gidermeye çalışır,
- Uygulanan projenin sonuçlarını izler.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Kağıt, kalem, cetvel, gönye, pergel, şablon, rapido, çini mürekkebi gibi ölçüm ve çizim aletleri,
- Çizim masası ve çeşitli büro malzemeleri,
- Bilgisayarlar ve hesap makineleri,
- Sulama ekipmanları, PVC ve PE borular, sulama başlıkları,
- Çeşitli sulama projeleri ve sulama alanındaki uygulamalarla ilgili çeşitli doküman ve kitaplar.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Sulama Teknikeri olmak isteyenlerin;
- Fen ve matematik derslerine ilgili,
- Sayısal düşünme gücü olan,
- Bir işi planlayıp yürütebilme yeteneğine sahip,
- Bedence sağlam ve dayanıklı,
- Başkaları ile iyi iletişim kurabilen,
- Dikkatli,sabırlı,açık hava koşullarında ve inşaat ortamında çalışmayı kabullenmiş
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
- Çalışma ortamı açık hava olan Sulama Teknikeri, gün ışığına bağlı olarak şantiye koşullarında çalışır. Çalışma ortamı çamurlu, toz ve topraklıdır. Çalışma sırasında amirlerle, işçilerle, tesisat ve elektrik ustalarıyla ve doğrudan müşterilerle ilişkide bulunur.
- İşyerinin yapısına göre, cumartesi, pazar günleri de çalışılabileceği gibi, gece vardiyaları ve fazla mesai yapma zorunlulukları da mevcuttur.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Sulama Teknikerleri; Belediyelerde, Orman ve Tarım Bakanlığına bağlı fidanlıklarda, sportif ve turistik tesislerde, sulama işi yapan firmalarda ve kendi kuracakları işyerlerinde çalışabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Bu mesleğin eğitimi İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi, Ormancılık Meslek Yüksekokulu Sulama Teknolojisi bölümünde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek liselerinin altyapı, altyapı (inşaat), inşaat, üstyapı, üstyapı (inşaat), yapı, yapı (kagir-ahşap), yapı ressamlığı, yapıcılık, çay teknolojisi, süs bitkileri, tarım, ziraat, Genel Ziraat, Makine(Tarım Meslek Lisesi), Makine- Tarım Teknolojisi, Peyzaj,Tarım Teknolojisi bölümlerinden mezun olanlar “Sulama Teknolojisi” ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.
Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerinden ya da liselerden mezun olanlar/olacaklar ise sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek yerleştirme ile açık olan programlara isteklerine ve ÖSS’nda yeterli Sayısal (SAY-1) puanı almaları koşuluyla yerleştirilebilirler.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitimin süresi 2 yıldır.
- Programda okutulan belli başlı dersler şunlardır; Temel matematik, teknik çizim, toprak bilgisi, elektrik bilgisi, hidrolik bilgisi, bitki koruma, su koruma, bitki materyali, sulamaya giriş, sulama sistemi tasarımı, sulama uygulama tekniği, keşif ve ihale esasları, drenaj ve arazi ıslahı, şantiye tekniği.
- Eğitimin ilk yılında daha çok teorik dersler bulunmakta, ikinci yılda ise daha çok uygulamaya dönük ders ve proje çalışmaları bulunmaktadır. Ayrıca her yılın sonunda her biri 30 iş günü olmak üzere iki adet mecburi staj bulunmaktadır.
MESLEKTE İLERLEME
“Sulama Teknolojisi” ön lisans programını başarı ile tamamlayanlar, ÖSYM tarafından yapılan Dikey Geçiş sınavında başarılı oldukları taktirde, bölümleri ile ilgili Tarım Teknolojisi lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
İşyerlerinde kısım şefi olabilirler.
BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU
Öğrencilerin belirli dönemlerde işletmelerde staj yapma zorunluluğu vardır. Bu staj döneminde işletmelerce uygun görülmesi halinde bir ödenek alabilmektedirler. Haftanın 3 veya 4 gününe ders programı sıkıştırılarak kalan 3 veya 4 günde ücretli çalışma imkanları bulunmaktadır. Ayrıca çeşitli kurum ve kuruluşlarca sağlanan kredi ve burslardan yararlanma olanağı vardır.
Sulama Teknikerleri işe ilk başladıklarında kamu kurum ve kuruluşlarında çalışmaları halinde, işçi ya da memur kadrolarına göre devlet tarafından belirlenen ücreti alırlar. Özel sektörde çalışanlar ise asgari ücret ile asgari ücretin 3 katı arasında değişen oranlarda ücret alabilmektedirler. Ücretler ve sendikal haklar, uzmanlığa, iş becerisine ve çalışılan kurumun yapısına bağlı olarak zaman içinde artabilmektedir.
DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER
- İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Meslek Yüksekokulu,
- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Danışma Merkezi,
- Bünyesinde meslek danışma merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu İl ve Şube Müdürlükleri.

SULAMA SİSTEMLERİ

Dar ve uzun alanlar  için

Küçük ve geniş alanlar

Büyük geniş alanlar

İtina ile hazırlanmış, Bitkisel peyzaj projesi uygulaması sonrasında büyük maliyetlere olan ve bitkilerin sağlıklı olarak yaşamaları için bah­çe­ bakı­mı­nın düzenli yapıl­ması çok önemli bir etken olacaktır. Bahçe bakımlarındaki en önemli faktör  ise SU dur. Sulama sistemleri ara­sın'da en önem­li­le­rin­'den biri Oto­ma­tik bahçe sulama sis­tem­leridir. Bu cihaz­lar,profesyonel bir mütahitlik firması bahçeniz için gerekli olanları seçecektir,Bu sistemlerde  çaplarına göre fark­lı­lık gös­te­ri­yor. Bazı model­ler çapı 0,5–5 mt (Sprey) olan dar küçük alan­larda kul­la­nı­lır­ken, bazı model­leri de çapı 7–14 mt olan(Rotor) geniş alan­lar için ter­cih edi­li­yor. Oto­ma­tik bahçe sulama sis­temi saye­sinde bah­çe­ler homo­jen yani eşit bir şekilde sula­nır­ken, çimle­rin güneşte sarar­ma­sı­nın önüne geçi­li­yor. En doğru sulama zamanı mevsimine göre olurken.Oto­ma­tik bahçe sulama sis­temi kul­la­nan­lar kont­rol paneli vası­ta­sıyla dile­dik­leri an ve sürede sulama yapa­bi­li­yor. Yağ­mur­lama ve damla sulama pro­je­leri uygu­la­yan fir­ma­lar, sula­na­cak yeri pro­je­len­di­ri­yor. Ana­liz sıra­sında ala­nın eği­mine, gün içinde ne kadar güneş aldı­ğına, sulama baş­lık­la­rı­nın yer­le­şimi için rüz­ga­rın yönüne, bitki tür­le­rine bakı­yor. Top­rak­tan veya mevcut su beslemeden  çıkacak suyun kali­tesi de, bit­ki­le­rin geli­şimi bakı­mın­dan çok önemli. Sert, kireçli, tuzlu ya da PH değer­le­rine bakıl­malı ve buna göre önlem alın­ma­lı­dır. Bahar ayla­rında yağış­lar fazla ola­ca­ğın­dan yağ­mur sen­sörü kul­la­nıl­ması en uygun ayarlarınında yapılması öneri­li­r. Su tüke­timi bakı­mın­dan bu yarar geti­ri­yor. Oto­ma­tik bahçe sulama sis­tem­leri için kul­la­nı­la­cak boru­la­rın mut­laka ISO bel­geli olması gere­ki­yor. Ayrıca sert poli­eti­len, UV-rezistanslı olması da fayda sağ­la­ya­cak. İşini pro­fes­yo­nelce yapan fir­ma­lar Oto­ma­tik Bahçe Sulama Sis­tem­leri uygu­la­ması sıra­sında,alt yapı uygulama sırasında taş­la­rın yoğun olduğu top­rak­larda, boru­lara kesin­likle yas­tık­lama yaparak sistemin zarar görmesini engeller..Elektrik beslemesi olmayan yerler için özel üretilmiş Pilli zaman rolesi ve 9 volt selenoit vanalar vasıtası, Elektrik besleme olan yerler için iç ünite 24 volt ile çalışan şık bir tasarıma sahip zaman rolesi ve sistemde 24 volt selenoit vanalar ile kullanılır. Otomatik sulama sisteminiz çalışır durumda size teslim edildikten sonra uygulamacı firma garantisi konusunda bilgi verecektir.garanti süresi sonrasında gerekli yıllık bakım için sisteminizi yapan firmayı arıyarak servis istiyebilirsiniz.

TARIMDA SUYUN FAKTÖRÜ

Çim sulama

Açlık ve kıtlığın dünyayı ciddi olarak tehdit ettiği 21nci yüzyılda toprak ve su kaynakları önemli stratejik maddeler olarak kabul edilmiştir..
            Bundan 6.000 yıl önce Mezopotamya bölgesinde Sümerler, kazdıkları hendeklerle Fırat ve
Dicle’nin sularını tarlalarına akıtmış böylece insanoğlunun ilk sulu tarıma geçmesini sağlamışlardır.şehirler kuruldu, nüfus arttı, yönetici sınıflar ortaya çıktı. Benzer gelişmeler Mısır’ın Nil, Hindistan’ın İndus vadileriyle Çin’de Sarı Nehir çevresinde yaşandı.
           Su kaynaklarının en verimli şekilde değerlendirilmesi II. Dünya Savaşı’ndan sonra başlamıştır.
II. Dünya Savaşı’ndan sonra insanların beslenme ve giyinme gibi ihtiyaçlarının artışı topraktan daha çok faydalanmayı mecburi hale getirmiş ve bunun da etkin sulama ile sağlanabileceği sulama yatırımlarına öncelik verilmiştir. Türkiye’de de modern sulama projelerinin geliştirilmesi, 1950′li yılların başında DSİ ve TOPRAKSU gibi kamu kurumlarının kurulması ile büyük oranda hızlanmıştır. Türkiye’de ekilebilir araziler limitine 1970′li yıllarda ulaşılmış, bu tarihten itibaren ise tarımsal üretimin arttırılması ancak ülke genelinde geliştirilen modern sulama projeleri ile mümkün olabilmiştir.
Türkiye topraklarının 25,8 milyon hektarlık kısmı sulanabilir arazilerden oluşmaktadır.
Ekonomik olarak sulanabilir arazi miktarı ise 8,5 milyon hektardır. bu alanın ancak 4,9 milyon hektarlık
kısmı sulamaya açılabilmiştir.
Sektörlere göre yapılan su tüketim tahminlerinde, ülkemizin ekonomik olarak sulanabilir 8,5
milyon hektar arazisinin, bu iş için ayrılan ödenekler dikkate alındığında, tamamının
sulamaya açılabilmesi için yaklaşık 100 yıl daha gerekmektedir.
Dünyadaki sulanan alanlar ekili alanların sadece %17′lik kısmını oluşturmalarına karşın,
toplam tarımsal üretimin %40′ı bu alanlardan elde edilmektedir.

TARIMDA SUYUN ÖNEMİ

 Damlama Sulama

Su,yeryüzünde hayatın kaynağıdır.Bütün canlılar hayatlarını devam ettirebilmeleri için mutlak suya ihtiyaç duyarlar.Bitkiler,türe bağlı olarak %90 - 95 'e varan oranlarda sudan oluşmaktadırlar.Toprakta mevcut bulunan besin elementlerinin doğal  döngüsünü tamamlayabilmeleri tamamen su döngüsüne bağlıdır. Su döngüsü,yağışlarla toprağa düşen suyun buharlaşma (evaporasyon) ve terleme (transprasyonla) ile tekrar havaya iletilmesi olayıdır.Bitkiler terleme ile önemli miktarda suyu topraktan alıp su buharı şeklinde havaya verirler.Bu olay esnasında birçok elementide suda çözünmüş olarak bitki bünyesine girer ve buradaki iletim demetleri aracılığı ile taşınırlar
           Ülkemizde toplam sulanabilir 8.7 milyon hektar arazinin 4,7 milyon hektarı sulanabilmektedir. Türkiyede halihazırda sulanan alanın yaklaşık %94'ünde açık kanal sistemleri, %6 lık kısmında ise basınçlı sulama sistemleri bulunmaktadır. sulama metodu olarak %92 oranında salma sulama,%8 oranında yağmurlama, %1 oranındada damla sulama yöntemi kullanılmaktadır.
           Tarımsal sulamalarda su,torağa değişik yöntem ve sistemlerle verilebilir.Günümüzde daha az sulama suyu, az işçilik,derenaj ve tuzluluk sorunu yaratmayacak,verim ve kaliteyi artıracak sulama sistemlerinin kullanımının önemi her geçen gün artmaktadır.
           Son yıllarda dünyada,özellikle plastik ve makine endüstrisinde ki gelişmeler ile su ve enerjiden daha fazla tasarruf yapılmıştır.Böylece daha ekonomik ve daha etkin yeni sulama teknolojileri geliştirilmiştir.                                     
     

SPRİNK YERLEŞİMİ (SULAMA BAŞLIKLARI)

 SPRİNKLERİN YERLEŞİMİ
Projede kullanılacak sprink tipi belirlendikten sonra, çizim üzerinde doğru aralıklarla yerleştirilmesi dizaynın önemli bir aşamasıdır.
En temel özellik sprinkleri ıslatma çaplarının tam olarak birbirinin içine gelecek şekilde yerleştirmektir.

Üniform bir sulama için sprinkler kafa kafaya yerleştirilmelidir

Aşağıdaki şekilde sprinklerin birbirinden uzaklaştıkça uniformluğu değişen sulama alanlarını görmektesiniz (üç ayrı yerleşim mesafesinde bardakların doluluk oranlarını kıyaslayın, en doğru yerleşimin kafa kafaya olduğunu görün.)

Sprink yerleştirme mesafesine göre değişen üniformluk

İkinci kural siprinklerin konum olarak kare ve üçgen yerleştirme halidir. Ancak bazı düzgün olmayan alanlarda bu iki şekil arasına  uygun bazı yerleşimler olabilir.
KARE YERLEŞTİRME :
Genellikle sınırları birbirine dik ve alanlarda ve alanın dışına su taşırılmaması gereken durumlarda kullanılır. Kare yerleştirme, çok sık kullanılmasına rağmen üniform bir sulama için  zayıf yöntemdir.

ÜÇGEN YERLEŞTİRME :
Genellikle düzensiz sınırları olan, sulanacak alanın dışına su taşmasının önemli olmadığı ve çok fazla ayarlanabilir açılı sprink gerektirmeyen geniş alanlarda kullanılır. Sprinklerin bir üçgenin köşelerine eşit aralıklarla yerleştirildiği eşkenar üçgen yerleştirmenin kare yerleştirmeye göre bir dizi avantajı vardır. Üçgen yerleştirmeyi sağlamak için iki sprink sırası arasındaki mesafe kısa olduğundan zayıf nokta problemi ortadan kalkar. Pek çok durumda, üçgen yerleştirmede sprinkler, kare yerleştirmeye göre daha uzak mesafelerde yerleştirilebilir. Bu da toplamda daha az sprink demektir. Daha az sprink de daha az ekipman maliyeti ve daha kısa sürede montaj demektirBununla birlikte KARE YERLEŞTİRME rüzgara karşı koymada daha başarılıdır
Yerleşime ilk önce köşelerden ,yada düzensiz sorunlu alanlardan başlanır. Bu alanları bitirdikten sonra kaydırmalı ve şaşırtmalı yerleştirme şekillerini kullanarak açık alanlara doğru üçgen yada kare yerleştirmeye geçebilirsiniz.
ÖRNEK PROJE
PROJEDE 1.ADIM – SPRİNKLEME

Antalya bölgesinde yer alan projesi çizilmiş sitenin sulama projesini birlikte yapalım.
1. Adım: Su kaynağı tespiti Su kaynağı olarak, site içinde sondaj açılmış, su verdisi 3 lt/h (10.8 m3/h) olan suya ulaşılmıştır.Sondajdan elde edilen su, dalgıç pompa ile toprak altında yapılacak bir betonarme depoya gönderilecek ,depo yakınına konan bir hidrofor  ile  sulama  sistemin gerektireceği basınç ve debide  sulama suyu elde edilecektir.
2. Adım: Projede çim alanların darlığı ve bitki örtüsünün yoğunluğu itibariyle  çim alanlar değişik nozullu K-RAIN RPS 415 Sprey pop-up (Projede 15 Van,10 Van, 8 Van ve SST nozullar kullanılmıştır.), çalı ve çiçekli bitkiler damlama ile sulanması planlanmıştır.
3. Adım : Siprink yerleşimi kafa kafaya prensibine uyularak,kare,üçgen ve bazı hallerde eşkenar dörtgen tarzında yerleştirilmiştir.

Sulama Projesi

 SPRİNKLERİN GURUPLANDIRILMASI
Sprinkler aşağıdaki özellikler dikkate alınarak gruplandırılır.
1. Sprink cinslerine göre guruplara ayrılma.(rotorlar, spreyler, damlama hatları , mikro sprinkler)
2. Bitki cinslerine göre gruplandırma.( çimen, çalı, yer örtücü,mevsimlik bitkiler)
3. Konum itibarı ile gruplandırma ( güneşli bölgeler,gölgede kalan bölgeler)
Gruplandırılan bölgelerin alan debileri hesaplanır. (grup debilerini hesaplarken aşağıdaki gibi bir tablo hazırlayıp, hesabı bu tablo üzerinden yapmakla, hataların önüne geçeriz.).



KAYNAK:SNM MÜH.LTD.ŞTİ

K-RAİN ROTOR

RPS75™ rotorlar konutların ve az ticari alanların sulanması için tasarlanmıştır.
Rotorda kullanılan K-Rain’ in patenti altındaki geri dönüş mekanizması Hunter® PGP® rotorlarda kullanılan geri dönüş mekanizması ile aynıdır. (K-Rain bu patentin kullanım lisansını Hunter® firmasına vermiştir. – U.S. Patent No. 5,417,370 Carl L.C. Kah Jr.).
PS75™ rotorlar K-Rain’ in geniş nozul seçenekleri ile eşit su dağılımı sağlarlar.

Özellikler

• Hunter® PGP® ile direct değiştirilebilir.
• Sağ Başlangıç Noktası – Rotor, sağ sabit noktadan itibaren saat yönünün tersine döner.
• Rotor iç techizatı mevcut Hunter® PGP® gövdeleri ile uyumludur – Basitçe PGP® iç techizatını çıkarıp, RPS75 iç techizatını takabilirsiniz.
• Üstten açı ayarı – Hunter® PGP® kullanıcıları için eğitim gerektirmez, aynı şekilde ayarlanır.
• Tam tur ve ayarlanabilir açılı – 40° – 360° arasında ayarlanabilir.
• Sağlam üst yatak – rotoru kirlenmeye karşı korur.
• 3/4″ Giriş – Tüm standart rotorların yerine monte edilebilir.
• Düşük basınçta kullanıma uygundur.
• Üniversal ayar aparatı-Mevcut Hunter® ürünleri ile uyumludur.
• Kauçuk Kapak – Kirlenmeye karşı koruyarak, ürün ömrünü arttırır.
• Geniş Nozul Seçeneği – Standart ve düşük açılı nozul seçenekleri ile system dizaynında esneklik sağlar.
• Beş Yıl Garanti.